Project: City Deal Slim Maatwerk


We zijn erg blij dat we samen met de mensen van Sociaal Domein en de City Deal Eenvoudig Maatwerk een nieuw project beginnen: de City Deal Slim Maatwerk (io) waarin we onderzoeken hoe digitalisering en technologisering kan bijdragen aan het oplossen van problemen in het sociaal domein. Voor deze City Deal slaan de City Deals ‘Eenvoudig Maatwerk’ en ‘Een slimme stad, zo doe je dat’ de handen ineen. Beide City Deals zijn een initiatief van Agenda Stad. Door onze krachten, netwerk en kennis te bundelen hopen we echt het verschil te kunnen maken. Vanuit die bestaande City Deals werken we heel nauw samen met Programma Sociaal Domein en Stedennetwerk G40.

Digitalisering verandert sociaal 

Digitalisering en technologisering veranderen de komende jaren op een ingrijpende wijze functioneren en het bestuur van regio’s, steden en dorpen in de hele wereld en dus ook in Nederland. Daar krijgen alle overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties, ontwerpers, maar zeker ook inwoners mee te maken. De impact daarvan raakt de hele stad, dus zeker ook het sociaal domein. De voortekenen hiervan zien we nu al, in onze eigen samenleving maar ook in verschillende economische sectoren.

Digitalisering en technologisering behelst de volgende verandering: door digitalisering en technologisering worden alle objecten en gebruikers daarvan in het fysieke domein met elkaar verbonden tot een intelligent netwerk. Via dit netwerk kunnen gebeurtenissen vastleggen en daarvan leren. We kunnen de data die dit oplevert, analyseren en uiteindelijk voorspellen hoe toekomstige gebeurtenissen zouden kunnen verlopen. Hierdoor kunnen we vroegtijdig problemen opsporen en (als we dat willen) ingrijpen. Hierdoor kunnen we het leven van mensen van een grote zorgvraag prettiger maken. Tegelijkertijd kunnen we processen in de zorg efficiënter laten verlopen en zo een deel van de regeldruk in de zorg verlagen.

Maar dit brengt wel flink wat ethische dilemma’s met zich mee. We vinden dat digitalisering en technologisering moet bijdragen aan een samenleving waarin iedereen in vrijheid kan leven en dat het moet leiden tot het versterken van de democratie. Die samenleving moet veilig zijn met een betrouwbaar maatschappelijk verkeer. Dat is niet altijd vanzelfsprekend of eenvoudig: ontwikkelingen door digitalisering en technologisering kunnen deze vrijheid en democratie ook bedriegen. Daarom moeten de ethische dilemma’s die door het Rathenau Instituut zijn benoemd in het rapport ‘Opwaarderen’  in acht worden genomen. Dat zijn: privacy, autonomie, veiligheid, controle over

 

Context City Deal ‘Slim maatwerk’

Veel inwoners die bij de wijkteams in de steden aankloppen, hebben problemen op het terrein van bestaanszekerheid: een slechte woonsituatie, gezondheidsklachten, eenzaamheid, schulden en inkomensproblemen. Niet zelden zijn dit meervoudige problemen en wordt er ook door meerdere hulpverleners gewerkt aan een oplossing. Voor de hulpvragers gaat het vaak om persoonlijke drama’s die snel een goede oplossing behoeven. Voor gemeenten is het zaak om dat zo effectief mogelijk te doen. In een gemiddelde G40-gemeente gaat jaarlijks immers een groot deel van de totale begroting naar het oplossen van deze problematiek. Het is belangrijk dat geld zo goed mogelijk te besteden.

In de City Deal Slim Maatwerk (io) willen we onderzoeken welke mogelijkheden digitalisering en technologisering wel kan bieden om deze inwoners weer actief onderdeel van de maatschappij te maken, ingewikkelde problemen weg te nemen, en de hulpverleners te ondersteunen bij het bieden van goede hulp. Bovendien willen we leren welke middelen welk effect hebben, zodat middelen doelgericht ingezet kunnen worden.

Maar we willen niet dat technologie het hoogste doel is. Niet alles wat kan, is ook wenselijk. Zorgvuldigheid is het uitgangspunt. Want de ervaring met digitale dienstverlening van overheidsinstanties leert dat de laatste jaren voorbeelden van klachten en pijnlijke situaties aan het licht zijn gekomen. We zien dat terug in adviezen van de Nationale Ombudsman, in vragen van Kamerleden, in directe uitingen op social media, soms in de pers en televisieprogramma’s. Met de toeslagenaffaire als pijnlijk dieptepunt. We moeten voorkomen dat burgers en ondernemers bij de digitalisering van de communicatie met de overheid niet ongewild tegen extra barrières aan lopen, terwijl gemak en snelheid juist een belangrijk oogmerk van digitalisering kan vormen.

 

Wel visie, wel tools, geen beleid

We zien dat de mogelijkheden die digitalisering biedt vaak slecht verankerd zijn in regulier beleid. Veel publieke en maatschappelijke organisaties hebben wel een visie op digitalisering en er zijn ook tools op de markt, maar er is weinig verband tussen ambities en uitvoering. Visie leidt niet automatisch tot uitvoering.

Daarom focussen we in deze City Deal op het veranderen van processen. Want in processen is geborgd hoe we werken. En dus uiteindelijk hoe we de visie vertalen naar uitvoering. De processen zijn de basis onder het beleid.

In deze City Deal willen we daarom experimenteren binnen de procesvragen, die het werken met digitale middelen ingewikkeld maken, om deze te kunnen beantwoorden. Bijvoorbeeld hoe de communicatie tussen verschillende hulpverleners kan verbeteren, zodat één cliënt ook één dossier heeft. En er doelmatig kennis gedeeld kan worden. Of hoe we kunnen meten en voorspellen welke mix van ingrepen voor welke inwoner zinvol is. En op welk moment.

We zoeken antwoorden op de procesvragen en willen deze antwoorden borgen in instrumenten, zodat vakprofessionals er direct mee aan de slag kunnen. Maar ook, welke middelen maakt het de burger makkelijk om autonoom in contact te staan met de overheid. Wat deze instrumenten zijn, is natuurlijk afhankelijk van de vraag, maar denk aan stappenplannen, modelverordeningen, standaarden et cetera.

 

Wat willen we bereiken?

Als we de complexe, meervoudige problematiek uit het sociaal domein willen oplossen, moeten we gebruikmaken van de nieuwste technieken. Digitalisering en technologisering bieden nieuwe kansen, voor zowel de inwoner als de hulpverleners. Maar we willen wel dat dat op een democratische manier gebeurt. We moeten het zo organiseren dat we gebruik maken van de kansen die nieuwe technologie biedt, maar er geen last van krijgen. Dat regelen we in deze City Deal. We kijken niet naar de eindoplossing, maar naar de manier waarop we werken. We focussen op structurele veranderingen. Waar heeft de inwoner baat bij? Wat heeft de hulpverlener daarvoor nodig? Hoe wordt de inwoner meer zelfstandig?

We zoeken niet alleen nieuwe mogelijkheden, maar verzamelen wat er als is. Want het afgelopen jaar zijn er al een aantal mooie digitale hulpmiddelen ontwikkeld die we graag bij deze City Deal zouden aansluiten, zoals de doorbraakmethode van het Instituut voor Publieke Waarden; de Buddypayment app en het Nederlands Instituut voor Betaalregelingen.

 

Hoe willen we dat bereiken?

  • We zetten een netwerk op van professionals die werkzaam zijn bij steden, ministeries, bedrijven, overheden, burgerbewegingen, kennisinstellingen en andere organisaties die samen op zoek gaan naar slim maatwerk. Dat doen we tijdens de kwartiermakersfase.
  • Met die professionals bepalen we welke onderzoeksvragen opgelost moeten worden. En vervolgens lossen we die onderzoeksvragen op. Dat doen we in de verkenningsfase.
  • We borgen en delen de opgedane kennis.

 

Planning (wijzigingen voorbehouden)

 

Kwartiermakersfase: opzetten netwerk (tot december 2021)

Tijdens deze fase zetten we een netwerk op van bedrijven, overheden, burgerbewegingen, kennisinstellingen en andere organisaties, zodat de hele quadrupel helix vertegenwoordigd is. Met dit netwerk starten we de ontwerpfase in het voorjaar. Maar ook daarna kunnen er natuurlijk nieuwe partijen aanhaken. Om impact te kunnen hebben, willen we graag dat ten minste 20 partijen meedoen. En dat de partijen die meedoen, dit uit overtuiging en met volle inzet doen.

De volgende organisaties hebben al aangegeven veel interesse te hebben om mee te doen aan de verkenningsfase: de gemeenten Amersfoort, Apeldoorn, Sittard-Geleen, Zwolle en de bedrijven: Civity, DHM Infra, ELBA\REC, Heijmans, We-Consult, Kennedy Van Der Laan, VodafoneZiggo, Waterschap Vallei en Veluwe. Daarnaast zijn de betrokken partners van de City Deal Eenvoudig Maatwerk zijn gevraagd en wordt contact opgenomen met de partners van de City Deal ‘Een slimme stad, zo doe je dat’.

Bij het bouwen van het netwerk werken het Ministerie van BZK, SZW, VWS en JenV en Stedennetwerk G40, Programma Sociaal Domein en de Future City Foundation intensief samen. Daarnaast werken we intensief samen met relevante organisaties in binnen- en buitenland zoals de FIWARE Foundation en de VNG.

We sluiten deze fase af met het tekenen van de City Deal door ten minste twintig partners.

 

Ontwikkel-, toets- en implementatiefase (oktober 2021 – december 2023)

Vanaf het najaar van 2021 verkennen we welke procesvragen we willen oplossen en hoe we dat doen. Daartoe organiseren we maandelijks een bijeenkomst. Ons streven is om uiteindelijk twaalf procesvragen te onderzoeken en deze te vertalen in een instrument. We stellen met de partners een longlist op van instrumenten die we nodig hebben. Via deskresearch in binnen- en buitenland onderzoeken we welke tools al bestaan. We gaan aan de slag met tools die nog niet bestaan. Een partner van de City Deal kan aan meerdere ontwerpteams deelnemen. Elk instrument moet bovendien haalbaar, schaalbaar en deelbaar zijn.

Vanaf januari 2022 organiseren we maandelijks een citydealbijeenkomst waarin we werken aan het beantwoorden van de procesvragen. Dat doen we in werkgroepen. Deze worden begeleid door jongprofessionals. Elke werkgroep heeft daarnaast een kartrekker die het proces inhoudelijk trekt. We ontwikkelen een proces waarmee we stap voor stap de procesvraag beantwoorden en komen tot de ontwikkeling van een instrument. De resultaten willen we direct testen in de gemeenten die deelnemen aan de City Deal.

 

Borgingsfase (vanaf zomer 2023)

De ontwikkelde instrumenten borgen we bij de daarvoor bestemde organisaties. Ook kijken we hoe de opgedane kennis kunnen delen via het onderwijs. En we ontwikkelen trainingen rondom de ontwikkelde instrumenten. Zo zorgen we voor een goede implementatie van de tools. Ons doel is om de kennis die we ontwikkelen te delen met andere gemeenten om zo impact te hebben.

 

Wat zijn onze doelstellingen?

  • In de verkenningsfase van de City Deal (2021 / 2022) zijn ten minste 20 partners actief betrokken bij de City Deal.
  • Deze partners zijn gelijkwaardig verdeeld over de 4 strengen van de quadrupel helix.
  • Tussen juli en december 2021 bepalen zij welke 12 tools ze willen ontwikkelen en toetsen in de 2022 en 2023.
  • Om dit te bereiken organiseren we maandelijks ten minste één bijeenkomst voor de partners van de City Deal.
  • De City Deal wordt in het december 2021 getekend .

 

Wat levert het op?

  • Als deelnemer aan deze City Deal bent u lid van een actief publiek-privaat-netwerk van koplopers op het gebied van digitalisering en technologisering in het sociaal domein.
  • Dat netwerk onderhouden en activeren we vanuit het Programma Sociaal Domein en de Future City Foundation.
  • Elke partner wordt actief betrokken bij de ontwikkeling, toetsing en implementatie en toetsing van een of meerdere tools en krijgt zo een koploperspositie in de markt. Daarvoor organiseren we maandelijks events, zetten we een actieve whatsappgroep op en zo bouwt u een netwerk op van vakgenoten, dat ervoor zorgt dat we samen kennis ontwikkelen.
  • U ontwikkelt daarop kennis die u direct in uw eigen organisatie kan toepassen.
  • U krijgt (via evenementen en de media) het podium om dat te vertellen aan de rest van de wereld.
  • En dat alles op een ontspannen en leuke manier.

 

Welke bijdrage vragen we?

Om echt impact te kunnen hebben en een multipliereffect te bereiken, vragen we elke partner een bijdrage in uren en een financiële bijdrage.

  • We rekenen in het eerste jaar van de City Deal (de verkenningsfase) op een inspanning van minimaal twee dagen per maand, per partner. Meer doen kan en levert ook meer op.
  • Daarnaast vragen we een financiële bijdrage van 5000 euro (exclusief btw) voor de kwartiermakersfase (2021) als bijdrage aan de organisatiekosten van de City Deal.
  • De City Deal duurt ten minste twee jaar (na ondertekening) en kan worden verlengd. Door deel te nemen aan verkenningsfase, spreken deelnemers de intentie uit ook deel te nemen aan de volgende fases.
  • Tijdens de kwartiermakersfase wordt een begroting (in geld en uren) gemaakt voor de volgende fase. Daarover gaan we in gesprek met verschillende ministeries. We gaan daarbij uit van een bijdrage van maximaal 9.000 euro per jaar voor gemeenten en bedrijven. Meer bijdragen kan en mag. Bijdragen voor de overige partners worden tijdens de verkennigsfase bepaald.

 

Meer informatie:

Wilt u deelnemen aan de City Deal? Of eerst meer informatie ontvangen? Neem dan contact op met de kwartiermakers van deze City Deal:

>> Jan-Willem Wesselink via 0628638426 of jan-willem@future-city.nl

>> Annefleur Siebinga via 0614045075 of annefleur.siebinga@gmail.com

 

Op initiatief van

Voor deze City Deal slaan de City Deals ‘Eenvoudig Maatwerk’ en ‘Een slimme stad, zo doe je dat’ de handen ineen. Beide City Deals zijn een initiatief van Agenda Stad. Door onze krachten, netwerk en kennis te bundelen hopen we echt het verschil te kunnen maken. Vanuit die bestaande City Deals werken we heel nauw samen met Programma Sociaal Domein en Stedennetwerk G40.