Project: City Deal ‘Slim Maatwerk’


De City Deals ‘Eenvoudig Maatwerk’ en ‘Een slimme stad, zo doe je dat’ slaan de handen ineen en starten samen de City Deal ‘Slim Maatwerk’. Door krachten, netwerk en kennis te bundelen hopen we echt het verschil te kunnen maken. Vanuit die bestaande City Deals werken de Future City Foundation, het Programma Sociaal Domein en Stedennetwerk G40 nauw samen. Dit gebeurt onder vlag van het programma Agenda Stad van het Ministerie van BZK.

     

 

Context City Deal ‘Slim Maatwerk’

Veel inwoners die bij de wijkteams in de steden aankloppen, hebben problemen op het terrein van bestaanszekerheid: een slechte woonsituatie, gezondheidsklachten, eenzaamheid, schulden en inkomensproblemen. Niet zelden zijn dit meervoudige problemen en wordt door meerdere hulpverleners gewerkt aan een oplossing. Voor de hulpvragers gaat het vaak om persoonlijke drama’s die snel een goede oplossing behoeven. Voor gemeenten is het zaak om dat zo effectief mogelijk te doen. In een gemiddelde G40-gemeente gaat een groot deel van de totale begroting naar het oplossen van deze problematiek. Het is belangrijk dat geld zo effectief mogelijk te besteden, passend bij de exacte hulpvraag. En ten slotte kampt de zorgsector met een groeiend personeelstekort. In steeds meer zorgsectoren komen er te weinig mensen van de opleiding om het te kort op te lossen. Zorginstellingen beconcurreren elkaar op de arbeidsmarkt, waardoor een waterbedeffect ontstaat, zonder zicht op een structurele oplossing. Ook hier lijkt efficiënter werken de enige oplossing die echt zoden aan de dijk zet.

In de City Deal ‘Slim Maatwerk’ willen we onderzoeken welke mogelijkheden digitalisering en technologisering kan bieden om voor en met deze hulpvragers ingewikkelde problemen weg te nemen, zodat ze weer actief onderdeel van de maatschappij uit kunnen maken. Digitalisering en technologisering kan bijvoorbeeld worden ingezet om de communicatie tussen hulpvragers en hulpverleners, en tussen hulpverleners onderling te verbeteren. Daarnaast kunnen met behulp van digitalisering en technologisering gebeurtenissen worden vastgelegd. We kunnen de data die dit oplevert, analyseren en uiteindelijk voorspellen hoe toekomstige gebeurtenissen zouden kunnen verlopen. Om zo vroegtijdig problemen op te sporen en aan te pakken. En het kan inzicht opleveren om processen in de zorg efficiënter laten verlopen en zo een deel van de regeldruk en van de werkdruk in de zorg verlagen. Kortom, door digitalisering en technologisering ontstaan nieuwe manieren om de hulpverleners te ondersteunen bij het bieden van goede hulp, waardoor we het leven van mensen van een complexe, meervoudige zorgvraag prettiger maken.

Dit moet uiteraard met de grootste zorgvuldigheid gebeuren. Technologie mag nooit een doel op zich zijn. Niet alles wat kan, is ook wenselijk. De ervaringen met digitale dienstverlening van overheidsinstanties kunnen daarbij belangrijke leerpunten opleveren. We zien dat terug in adviezen van de Nationale Ombudsman, in vragen van Kamerleden, in directe uitingen op social media, en in de pers. De toeslagenaffaire is hiervan een pijnlijk dieptepunt. We moeten voorkomen dat burgers en ondernemers bij de digitalisering van processen en contact met de overheid niet ongewild tegen extra barrières aan lopen, terwijl digitalisering juist zou moeten zorgen voor een betere afstemming tussen inwoners en professionals. Sterker nog, digitalisering en technologisering moet bijdragen aan een samenleving waarin iedereen in vrijheid kan leven en leiden tot een sterkere democratie. Die samenleving moet veilig zijn met een betrouwbaar maatschappelijk verkeer.


Wel visie, wel producten, geen beleid

We zien dat de mogelijkheden die digitalisering kan bieden vaak procesmatig slecht verankerd is bij veel publieke en maatschappelijke organisaties. Soms hebben zij wel een visie op digitalisering. En sowieso zijn er er producten en diensten op de markt. Er wordt geëxperimenteerd met nieuwe werkwijzen. Maar er is nog weinig verband tussen ambities en uitvoering. Daardoor leidt visie niet automatisch tot uitvoering. Daarvoor moet je de werkwijze van professionals veranderen.

Daarom focussen we in deze City Deal op het veranderen van werkwijzen. Op processen. Want in processen is geborgd hoe we werken. En dus uiteindelijk hoe we de visie vertalen naar uitvoering. De processen zijn de basis onder het beleid. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de manier waarop de communicatie tussen verschillende hulpverleners verloopt, zodat één cliënt ook één dossier heeft. En er doelmatig kennis gedeeld kan worden. Of hoe we kunnen meten en voorspellen welke mix van ingrepen voor welke inwoner zinvol is. En op welk moment. Of aan de processen op data zo te analyseren dat vroegsignalering mogelijk is, zonder dat dit ten koste gaat van de privacy en autonomie van inwoners.
In deze City Deal willen we daarom werken aan de procesvragen, die het werken met digitale middelen ingewikkeld maken, om deze te kunnen beantwoorden. Daarom vragen we aan de partners van de City Deal welke processen we moeten veranderen op wellicht nieuw formuleren om van visie naar uitvoering te komen. We zoeken antwoorden op de procesvragen en willen deze antwoorden borgen in instrumenten, zodat vakprofessionals er direct mee aan de slag kunnen. Maar ook, welke middelen maakt het de burger makkelijk om autonoom in contact te staan met de overheid. Wat deze instrumenten zijn, is natuurlijk afhankelijk van de vraag, maar denk aan stappenplannen, modelverordeningen, standaarden et cetera. De ontwikkelde instrumenten moeten haalbaar, schaalbaar en deelbaar zijn.
We zoeken niet alleen nieuwe mogelijkheden, maar verzamelen wat er al is in een online toolbox. Want het afgelopen jaar zijn er al een aantal mooie digitale hulpmiddelen ontwikkeld die we graag bij deze City Deal zouden aansluiten, zoals de doorbraakmethode van het Instituut voor Publieke Waarden; de Buddypayment app en het Nederlands Instituut voor Betaalregelingen. Wat we ontwikkelen moet bijdragen aan een sterkere democratie. Daarom moeten de ethische dilemma’s die door het Rathenau Instituut zijn benoemd in het rapport ‘Opwaarderen’ in acht worden genomen. Dat zijn: privacy, autonomie, veiligheid, controle over technologie, menselijke waardigheid, rechtvaardigheid, machtsevenwicht. Met de City Deal ‘Slim Maatwerk’ slaan we de handen in een om deze vraagstukken gezamenlijk op te pakken.

 

Wat willen we bereiken met de City Deal ‘Slim Maatwerk’?

  • Als we de complexe, meervoudige problematiek uit het sociaal domein willen oplossen, moeten we gebruikmaken van de nieuwste technieken. Digitalisering en technologisering bieden nieuwe kansen, voor zowel de inwoner, de hulpverleners, de gemeente en de zorgsector. We moeten het zo organiseren dat we gebruikmaken van de kansen die nieuwe technologie biedt, en het tegelijkertijd onze democratie versterkt.
  • We focussen in deze City Deal niet naar eindoplossingen, naar pilots, producten of eenmalige successen, maar naar de manier waarop we werken. Naar de processen. Zo ligt de nadruk op structurele veranderingen en maken we digitalisering en technologisering tot de normale manier van werken.
  • Die verandering willen we borgen in instrumenten. Denk daarbij aan stappenplannen, werkwijzen, normen, verordeningen en wellicht ook wetgeving. Enzovoort.
  • We zoeken niet alleen nieuwe vragen, maar verzamelen wat er al is in een online toolbox. Want het afgelopen jaar zijn er al een aantal mooie digitale hulpmiddelen ontwikkeld die we graag via deze City Deal delen.
  • Voor borging van nieuw ontwikkelde tools zoeken we samenwerking met ministeries, VNG, NEN enzovoort.
  • We organiseren daarvoor en daarmee het gesprek over de toekomst van het vakgebied. We focussen niet alleen op de uitdaging van nu, maar doen dat vanuit het besef dat de wereld verandert. En dat er dus nieuwe problemen en kansen ontstaan waar we mee aan de slag moeten. Denk daarbij bijvoorbeeld aan digitale gelijkheid en digibetisme.

 

Hoe willen we dat bereiken met de City Deal ‘Slim Maatwerk’?

  • We zetten een netwerk op van professionals die werkzaam zijn bij gemeenten, ministeries andere overheden, bedrijven, zorginstellingen, burgerbewegingen, kennisinstellingen en andere organisaties die samen op zoek gaan naar slim maatwerk. Dat doen we tijdens de kwartiermakersfase.
  • We streven ernaar om in december 2021 met 20 partijen een dealtekst te tekenen die we samen hebben opgesteld. Deze partners zijn gelijkwaardig verdeeld over de 4 strengen van de quadrupel helix.
  • Met die partners bepalen we welke onderzoeksvragen opgelost moeten worden. En vervolgens lossen we die onderzoeksvragen op. Dat doen we door het ontwikkelen van instrumenten. Dat doen we in de Ontwikkel-, toets- en implementatiefase.
    • Daarvoor zetten we werkgroepen op die aan de vragen werken.
    • We organiseren maandelijkse meetings, die we professioneel begeleiden.
    • We houden het netwerk actief door het opzetten van een online platform.
    • We communiceren met elkaar via e-mailings en via een Whatsapp- of Signalgroep.
  • We organiseren evenementen om het contact met de rest van het werkveld te onderhouden, partners krijgen daarbij het podium.
  • We sluiten aan bij bestaande relevante netwerken in binnen- en buitenland.
  • Dit doen we vanuit het Programma Sociaal Domein en de Future City Foundation.
  • We zorgen daarbij voor een optimale synergie tussen de De City Deals ‘Eenvoudig Maatwerk’ en ‘Een slimme stad, zo doe je dat’ en deze nieuwe City Deal. Dat doen we uiteraard onder de vlag van Agenda Stad en in nauwe samenwerking met de Stedennetwerk G40.
  • Elke partner wordt actief betrokken bij de ontwikkeling, toetsing en implementatie en toetsing van een of meerdere tools en krijgt zo een koploperspositie in de markt.
  • Partners ontwikkelen kennis en delen ervaringen die ze direct in hun eigen organisatie kan toepassen.
  • En dat alles op een ontspannen en leuke manier.

 

Planning (wijzigingen voorbehouden)

Kwartiermakersfase: opzetten netwerk (tot december 2021)

Tijdens deze fase zetten we een netwerk op van bedrijven, overheden, burgerbewegingen, kennisinstellingen en andere organisaties, zodat de hele quadrupel helix vertegenwoordigd is. Met dit netwerk starten we de ontwerpfase in het voorjaar. Maar ook daarna kunnen er eventueel nieuwe partijen aanhaken. Om impact te kunnen hebben, streven we naar ten minste 20 deelnemende partijen die uit overtuiging en met volle inzet doen. De volgende organisaties hebben al aangegeven veel interesse te hebben om mee te doen aan de verkenningsfase: de gemeente Amersfoort, gemeente Apeldoorn, gemeente Sittard-Geleen, gemeente Zwolle, Civity, DHM Infra, ELBA\REC, Heijmans, We-Consult, Kurtosis, Kennedy Van Der Laan, VodafoneZiggo, Waterschap Vallei en Veluwe. Daarnaast zijn de betrokken partners van de City Deal Eenvoudig Maatwerk gevraagd en de partners van de City Deal ‘Een slimme stad, zo doe je dat’ benaderd. Bij het bouwen van het netwerk werken het Ministerie van BZK, SZW, VWS en JenV en Stedennetwerk G40, Programma Sociaal Domein en de Future City Foundation intensief samen. Daarnaast werken we intensief samen met relevante organisaties in binnen- en buitenland zoals de FIWARE Foundation en de VNG. We zorgen voor een optimale synergie tussen de De City Deals ‘Eenvoudig Maatwerk’ en ‘Een slimme stad, zo doe je dat’ en deze nieuwe City Deal. Dat doen we uiteraard onder de vlag van Agenda Stad en in nauwe samenwerking met de Stedennetwerk G40. We sluiten deze fase af met het tekenen van de City Deal door ten minste 20 partners in december 2021.

 

Ontwikkel-, toets- en implementatiefase (oktober 2021 – december 2023)

Vanaf het najaar van 2021 verkennen we welke procesvragen we willen oplossen en hoe we dat doen. Daartoe organiseren we maandelijks een bijeenkomst. Ons streven is om uiteindelijk tien procesvragen te onderzoeken en deze te vertalen in een instrument. We stellen met de partners een longlist op van instrumenten die we nodig hebben. Via deskresearch in binnen- en buitenland onderzoeken we welke tools al bestaan. We gaan aan de slag met tools die nog niet bestaan (bestaande instrumenten verzamelen en delen we uiteraard ook). Een partner van de City Deal kan aan meerdere ontwerpteams deelnemen. Elk instrument moet bovendien haalbaar, schaalbaar en deelbaar zijn.

Vanaf januari 2022 organiseren we maandelijks een City-Deal-bijeenkomst waarin we werken aan het beantwoorden van de procesvragen. Dat doen we in werkgroepen. Deze worden begeleid door jongprofessionals. Elke werkgroep heeft daarnaast een kartrekker die het proces inhoudelijk trekt. We ontwikkelen een proces waarmee we stap voor stap de procesvraag beantwoorden en komen tot de ontwikkeling van een instrument. De resultaten willen we direct testen in de gemeenten die deelnemen aan de City Deal.

 

Borgingsfase (vanaf zomer 2023)

De ontwikkelde instrumenten borgen we bij de daarvoor bestemde organisaties (overheden, onderwijsinstellingen, NEN). Ook kijken we hoe de opgedane kennis kunnen delen via het onderwijs. En we ontwikkelen trainingen rondom de ontwikkelde instrumenten. Zo zorgen we voor een goede implementatie van de tools. Ons doel is om de kennis die we ontwikkelen te delen met andere gemeenten om zo impact te hebben.

 

Welke bijdrage vragen we?

Om echt impact te kunnen hebben en een multipliereffect te bereiken, vragen we elke partner een bijdrage in uren en een financiële bijdrage.

  • We gaan uit van een inspanning van minimaal twee dagen per maand, per partner. Meer doen kan en levert ook meer op.
  • Daarnaast vragen we een financiële bijdrage van 5.000 euro (exclusief btw) voor de kwartiermakersfase (2021) als bijdrage aan de organisatiekosten van de City Deal.
  • De City Deal duurt vanaf de ondertekening ten minste twee jaar en kan worden verlengd. Door deel te nemen aan verkenningsfase, spreken deelnemers de intentie uit ook deel te nemen aan de volgende fases.
  • Tijdens de kwartiermakersfase wordt een begroting (in geld en uren) gemaakt voor de volgende fase. We gaan daarbij uit van een bijdrage van maximaal 9.000 euro per jaar voor gemeenten en bedrijven. Meer bijdragen kan en mag. Bijdragen voor de overige partners worden tijdens de verkenningsfase bepaald.

 

Meer informatie:

Wilt u deelnemen aan de City Deal? Of eerst meer informatie ontvangen? Neem dan contact op met de kwartiermakers van deze City Deal:

>> Jan-Willem Wesselink via 0628638426 of jan-willem@future-city.nl
>> Annefleur Siebinga via 0614045075 of annefleur.siebinga@gmail.com

 

Op initiatief van

Voor deze City Deal slaan de City Deals ‘Eenvoudig Maatwerk’ en ‘Een slimme stad, zo doe je dat’ de handen ineen. Beide City Deals zijn een initiatief van Agenda Stad van het Ministerie van BZK. Door onze krachten, netwerk en kennis te bundelen hopen we echt het verschil te kunnen maken. Vanuit die bestaande City Deals werken de Future City Foundation, het Programma Sociaal Domein en Stedennetwerk G40 nauw samen.